Koncept!

Autorski projekt artystyczny z pogranicza muzyki, sztuki, etnografii, językoznastwa i dziedzictwa kulturowego świata wybitnego polskiego muzyka, kompozytora, jazzmana Marcina Olesia. Choć konceptualny w swej naturze i efektach, jest przede wszystkim głęboko humanitarnym zamysłem artystycznym. Odwołuje się między innymi do koncepcji przemijania czasu rozwijanej przez polskiego artystę plastyka i konceptualisty, Romana Opałki. O ile jednak praca Opałki koncentrowała się na przemijaniu czasu jako takiego, projekt Lost Languages kładzie akcent na moment przemijania kultury. W swej symbolicznej wymowie, język będący nośnikiem kultury, wymiera wraz z nią, często nie pozostawiając za sobą nawet skamielin ludzkiej obecności.

IDEE FIXE

Aby zrozumieć ideę projektu, należy wyobrazić sobie hipotetyczną sytuację:

Na ziemi żyje ostatni człowiek reprezentujący daną kulturę, plemię, czy grupę etniczną. Wraz z jego odejściem kończy się kultura, której był przedstawicielem – często kultura, w której istniał wyłącznie przekaz słowny. Funkcja komunikacji, która stoi za językiem, i która jest jednocześnie jedną z największych potrzeb ludzkości (człowieczeństwa), zostaje zatrzymana. Pozostaje brzmienie języka, jego fraza, czy charakterystyczna melodyka, i to one stanowią podstawę i platformę komunikacji. Dokumentacji tego momentu towarzyszy autor projektu, który poprzez dźwięki i muzykę wchodzi dialog z językiem i jego ostatnim lektorem, przedstawicielem odchodzącej kultury. Choć obie strony nie rozumieją się wzajemnie, następuje swoista komunikacja poprzez humanitaryzm memento.

PRATIQUE

Projekt zakłada podróże do miejsc bardziej lub mniej odległych, tak kulturowo, jak i geograficznie, spotkania z przedstawicielami kultur, których tkanka językowa zanika – odchodzi wraz z ostatnimi użytkownikami języka, oraz nagranie audio (na ile to możliwe live field recording) koncertującego muzyka i mówiącego ginącym językiem przedstawiciela ginącej kultury. Zetknięcie ze sobą na żywo koncertującego muzyka – przedstawiciela kultury świata zachodniego, wraz z jego bagażem kulturowym, symbolicznie reprezentowanym przez kontrabas – i mówiącego słowa człowieka – przedstawiciela ginącej kultury i języka – nadaje projektowi charakter transhumanitarny i transkulturowy. Muzyka staje się zarazem platformą porozumienia, jak i dialogu, a głos ludzki zrównany zostaje z muzyczną frazą. Brzmienia przenikają się, frazy tworzą swoistą fugę, a uchwycone dźwięki dokumentują moment wymierania kultury i jej tkanki, jaką jest język. Muzyczna podróż z kontrabasem po świecie zanikających kultur i języków, projekt z pogranicza muzyki i etnografii, muzyka na głos ludzki i instrument.

IMGP8319

Głównym założeniem jest nagranie na żywo ludzkiego głosu, zarejestrowanego każdorazowo w jednym z wybranych zanikających języków świata (lost languages), wraz z drugim głosem (muz. ‘seconda voce’) realizowanym przez kontrabas, który jest instrumentem, poprzez który wypowiada się autor i pomysłodawca projektu. Autor, który biegle posługuje się różnorakimi technikami wykonawczymi i improwizacją, wchodzi z lektorem w swoisty dialog, transponując na grunt muzyczny frazę i brzmienie danego języka. Projekt interdyscyplinarny zakłada obszerną dokumentację fotograficzną, merytoryczną, oraz rejestrację audiowideo.